Afkoop tegenover uitkering: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

Bij een uitvaartpolis is er een belangrijk onderscheid tussen afkoop en uitkering. Uitkering is geld (of vergoeding) die je ontvangt bij overlijden van de verzekerde. Afkoop is het tussentijds beëindigen van de verzekering, waarbij je (onder voorwaarden) de afkoopwaarde krijgt. Of afkoop kan, wanneer het kan en hoe de waarde wordt vastgesteld, verschilt per verzekeraar en per polisvoorwaarden.

Definitie en afbakening

Uitkering Een uitkering is het bedrag dat volgens de polis (en de begunstiging) wordt uitgekeerd na overlijden. In de polisvoorwaarden wordt bijvoorbeeld uitgelegd dat je kunt bepalen wie de uitkering ontvangt (begunstiging), en dat je de begunstiging tijdens de looptijd kunt aanpassen. Als je hebt gekozen voor uitkering aan de uitvaartverzorger, vergoedt de verzekeraar de kosten van de uitvaart aan de uitvaartverzorger tot maximaal het verzekerde bedrag, met benodigde documenten zoals de rekening, het polisblad en een bewijs van overlijden.^[1]

Afkoop Afkoop betekent dat je de verzekering beëindigt voordat het verzekerde moment (overlijden) zich voordoet. De afkoopwaarde is volgens de voorwaarden de waarde van de verzekering op het moment van afkoop die de verzekeraar vaststelt volgens een actuariële rekenmethode onder aftrek van kosten.^[2]

Belangrijk om te weten: afkoop en premievrij maken raken ook aan de dekking. In polisvoorwaarden staat bijvoorbeeld dat kinderen en levenloos geboren kinderen niet meer meeverzekerd zijn als je je verzekering stopzet (premievrij maken of afkopen).^[3]

Hoe het werkt

Uitkeringstraject (na overlijden)

De begunstiging bepaalt wie (of wat) de uitkering ontvangt.^[1]
De verzekeraar vraagt doorgaans om documenten, zoals een bewijs van overlijden en (in geval van uitkering aan de uitvaartverzorger) de uitvaartrekening en het polisblad.^[1]
De uitkering vindt plaats nadat de verzekeraar alle vereiste bescheiden heeft ontvangen en akkoord is bevonden volgens de procedure uit de polisvoorwaarden. (De exacte procedure kan per verzekeraar verschillen.)^[4]

Afkooptraject (tussentijds)

Afkoopwaarde wordt vastgesteld volgens de actuariële methode onder aftrek van kosten.^[2]
Bij sommige polissen is afkoop niet altijd mogelijk. Zo staat in de voorwaarden van TWENTHE dat afkoop niet mogelijk is, tenzij de verzekeringnemer zich blijvend vestigt in een niet bij de Europese Unie aangesloten staat en dit kan staven met een bewijs.^[5]
In dezelfde voorwaarden staat dat premievrijmaking of afkoop schriftelijk kan worden aangevraagd onder voorwaarden, waaronder minimumleeftijd, een minimale looptijd en het doen van het verzoek binnen een bepaalde termijn nadat de laatst betaalde premie verschuldigd was.^[5]

Wat kan verschillen

1) Of afkoop überhaupt mag Sommige verzekeraars beperken afkoop sterk of koppelen dit aan specifieke situaties of termijnen. Bij TWENTHE is afkoop bijvoorbeeld niet mogelijk tenzij aan de (strikte) voorwaarden wordt voldaan.^[5]

2) Hoe de afkoopwaarde wordt berekend Hoewel de term “afkoopwaarde” in de markt voorkomt, kan de berekeningsmethode en de hoogte van kosten wijzigen. In de DELA-voorwaarden staat expliciet dat afkoopwaarde wordt bepaald volgens actuariële rekenmethode onder aftrek van kosten, en dat de hoogte van kosten kan worden aangepast.^[2]

3) Voor wie de uitkering bestemd is Bij uitkering is de begunstiging leidend. Je kunt de begunstiging in de standaardregeling aanpassen en er is een standaardvolgorde als je niets aangeeft.^[1]

4) Gevolgen voor meeverzekerde personen (waar relevant) Als de polis wordt stopgezet (premievrij maken of afkopen), kan dat gevolgen hebben voor meeverzekerde dekking. De polisvoorwaarden geven bijvoorbeeld aan dat kinderdekking en dekking voor levenloos geboren kinderen kunnen stoppen bij afkoop/stopzetting.^[3]

Controlepunten

Gebruik deze punten als praktische checklist, zonder dat je vooraf hoeft te “raden” wat de uitkomst is:

Vraag je polisformulering op bij “afkoop”

Kijk in de voorwaarden onder welke voorwaarden afkoop (of premievrijmaking) kan. In sommige voorwaarden staan leeftijds-, looptijd- en termijncriteria.^[5]
Controleer ook of afkoop is beperkt tot specifieke situaties of vestigingslanden.^[5]

Begrijp wat afkoopwaarde precies is

De afkoopwaarde is de waarde op het moment van afkoop volgens de actuariële rekenmethode onder aftrek van kosten.^[2]
Controleer of de voorwaarden vermelden dat kosten kunnen wijzigen en waar je die kosten terugvindt.

Controleer de “uitkering” in jouw polis: begunstiging en uitkeringswijze

Als je uitkering aan de uitvaartverzorger hebt gekozen, controleer welke documenten nodig zijn (zoals polisblad, rekening en bewijs van overlijden).^[1]
Check of (en wanneer) je begunstiging kunt aanpassen tijdens de looptijd.^[1]

Let op stopzetting en gevolgen voor meeverzekerde dekking

Als je afkoopt of je polis premievrij maakt, kan de dekking voor meeverzekerde personen stoppen.^[3]

Rond betalingsachterstanden: wat zijn de gevolgen voor polisrechten?

Sommige voorwaarden beschrijven dat rechten kunnen vervallen als premie niet (volledig) is betaald na de vervaldatum, tenzij uitstel schriftelijk is verleend.^[5]
Dit kan relevant zijn voor de timing en haalbaarheid van wijzigingen rondom afkoop.

Bronnen

Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 7
DELA, Algemene voorwaarden, p. 1
Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 8
TWENTHE, Natura-uitvaartverzekering in kapitaal, versie 2, p. 3
TWENTHE, Algemene voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 3