Waarde tegenover premie: wat betekent dat in een bestaande uitvaartpolis?

Kort antwoord

Met “waarde tegenover premie” bedoelen mensen meestal: wat krijg je terug (of zou je kunnen terugkrijgen) als je de polis afkoopt, in verhouding tot wat je aan premie hebt betaald. In een uitvaartverzekering loopt dat vaak via de afkoopwaarde. In de voorwaarden wordt afkoopwaarde beschreven als de waarde die de verzekeraar berekent op het moment van afkoop, onder aftrek van kosten.^[1]

Omdat verzekeraars hun premie, waardering en eventuele aanpassingen (zoals indexatie en winstdeling) op verschillende manieren inrichten, kan die verhouding per polis verschillen. In deze pagina staat welke kostensoorten en rekenonderdelen je daarbij moet herkennen, en welke gegevens je controleert voordat je conclusies trekt.

Afbakening

Waarde = afkoopwaarde, niet “nieuw” verzekerd bedrag

“Waarde” in de context van waarde tegenover premie gaat in de praktijk meestal over de afkoopwaarde. Voor DELA wordt afkoopwaarde gedefinieerd als de waarde van de verzekering op het moment van afkoop die DELA volgens een actuariële rekenmethode bepaalt, met aftrek van kosten.^[1]

Let op: dit is iets anders dan het verzekerd bedrag (het bedrag dat bij overlijden wordt uitgekeerd) of de gedachtewaarde “wat het in de toekomst kost”. Ook als de verzekering bijvoorbeeld jaarlijks wordt aangepast, is de afkoopwaarde het resultaat van de specifieke waardering op dat moment.

Premie = wat je betaalt, inclusief variaties door looptijd en indexatie

“Premie” is het bedrag dat je betaalt aan de verzekeraar. In de voorwaarden staat dat je betaalt voor iedere verzekerde een eenmalige, tijdelijke of levenslange premie, en dat je leest wat de premie is op de polis.^[2]

Bij indexerende polissen kan de premie jaarlijks veranderen. DELA past bijvoorbeeld voor indexerende polissen het verzekerd bedrag en de premie aan op basis van de stijging van uitvaartkosten, met een actuariële rekenmethode.^[2]

Onderliggende onderwerpen

“Waarde tegenover premie” is geen los criterium, maar een samenhang van meerdere onderwerpen. Je kunt het daarom opdelen in vijf bouwstenen:

1) Kostenniveau in de afkoopwaarde

De afkoopwaarde is expliciet na aftrek van kosten. Dat betekent dat kosten direct drukken op het bedrag dat overblijft bij afkoop.^[1]

Wil je dit in detail plaatsen, dan helpt het om eerst te weten wat “afkoopwaarde” precies betekent in jouw poliscontext. Zie ook betekenis voor de uitleg over afkoopwaarde.

2) Premieontwikkeling: indexatie en winstdeling

Premie en waardering kunnen meebewegen met de uitvaartkosten. Bij DELA geldt dat indexatie zorgt voor aanpassing van verzekerd bedrag en premie, en dat de premiestijging wordt berekend met een actuariële rekenmethode.^[2]

Bij indexerende verzekeringen speelt winstdeling mee om de stijging van de premie te beperken. DELA beschrijft dat, als er winstdeling is voor de verzekering, de premie omhoog gaat voor het deel van de indexering dat niet door winstdeling wordt gedekt.^[2]

Daarnaast gebruikt DELA winstdeling bij bepaalde situaties om (bijvoorbeeld) het verzekerd kapitaal of het verzekerd bedrag te verhogen (met regels afhankelijk van indexatie).^[2]

3) Premiemaatregel en renterisico

Naast indexatie kan een verzekeraar extra premie vragen voor een rente- of dekkingsgraad-gerelateerde reden. DELA noemt een premiemaatregel: als ter afdekking van het renterisico een hogere premiestijging nodig is dan op basis van indexatie, kan extra premie worden berekend.^[2]

Dit kan relevant zijn voor je vergelijking, omdat de premielast dan anders uitpakt dan je zou verwachten op basis van indexatie alleen.

4) Variabele factoren bij de waardebepaling

De hoogte van de “waarde” hangt samen met factoren zoals leeftijd, hoeveel premie is betaald, hoe lang premie is betaald, de rentestand, toekomstige winstdeling en ontwikkeling in levensverwachting. Dit soort factoren wordt in de productleeswijzer van DELA genoemd als onderdelen die bepalen hoeveel de verzekering ongeveer waard is.^[3]

5) Omstandigheden waarin afkoop (of uitbetaling bij betalingsproblemen) relevant wordt

In de algemene voorwaarden staat ook wat er gebeurt als de premie niet op tijd wordt betaald: dan wordt (onder voorwaarden) de premie uit de waarde van de verzekering voor afkoop betaald en kan bij onvoldoende waarde de dekking worden geschorst.^[2]

Dat is niet hetzelfde als “bewust afkopen”, maar het laat wel zien dat de afkoopwaarde in de polislogica een concrete rol speelt.

Controlepunten

Als je de verhouding waarde tegenover premie wilt beoordelen, is het verstandig om gestructureerd te controleren. Hieronder staan de belangrijkste controlepunten die je kunt gebruiken als checklist.

1) Bestaat er afkoopwaarde en hoe wordt die berekend?

Zoek in de voorwaarden of definities specifiek naar “afkoopwaarde” en welke aftrekken of kosten worden genoemd. Bij DELA wordt afkoopwaarde gekoppeld aan een actuariële rekenmethode en aftrek van kosten.^[1]

2) Welke premiebetalingsvorm en premieperiode geldt er op je polis?

DELA beschrijft dat de premie kan zijn: eenmalig, tijdelijk of levenslang, en dat je de premie op de polis leest.^[2]

Bij andere verzekeraars kunnen premieperioden en spelregels weer anders worden ingevuld. Bijvoorbeeld bij a.s.r. staat dat je kunt kiezen hoe lang je premie betaalt en dat de premie per maand lager wordt naarmate je langer premie betaalt, en hoger wordt als je korter premie betaalt.^[4]

3) Wordt jouw polis geïndexeerd en krijg je winstdeling?

Indexatie en winstdeling beïnvloeden de premieontwikkeling. DELA noemt dat indexatie de waarde jaarlijks aanpast aan stijging van uitvaartkosten en dat de premie daar doorgaans mee stijgt.^[5]

Daarnaast is de rol van winstdeling omschreven bij indexerende verzekeringen: die kan de premiestijging beperken voor zover indexatie niet volledig door winstdeling wordt gedekt.^[2]

4) Welke kosten drukken op de afkoopwaarde?

Omdat afkoopwaarde expliciet “onder aftrek van kosten” valt, is het relevant om te achterhalen welke kosten in jouw polisafspraak worden toegepast.^[1]

5) Wat zijn de polisdata die je nodig hebt om te checken?

Bij het opvragen of vergelijken heb je in elk geval gegevens nodig die de waardebepaling sturen: premiebetalingen (tijd en hoogte), leeftijdscontext, en informatie over indexatie/winstdeling en rentegerelateerde regels (zoals premiemaatregel indien van toepassing). In de productleeswijzer van DELA wordt aangegeven dat factoren als leeftijd, betaalde premie, betaalduur, rentestand, toekomstige winstdeling en levensverwachting een rol spelen.^[3]

Voorbeeld met aannames

Stel: je hebt een uitvaartverzekering die jaarlijks meebeweegt met de uitvaartkosten via indexatie. In zo’n scenario verandert je premie in de tijd. Voor DELA geldt dat bij indexerende polissen het verzekerd bedrag en de premie worden aangepast en dat de premiestijging wordt berekend met een actuariële methode.^[2]

Tegelijk kan winstdeling de premieontwikkeling dempen, omdat winstdeling bij indexerende verzekeringen gebruikt wordt om een deel van de indexering te dekken dat anders tot extra premieverhoging zou leiden.^[2]

Daarom kun je bij “waarde tegenover premie” niet alleen kijken naar “wat is de premie geweest”, maar moet je ook meenemen:

• dat de premie door indexatie kan stijgen,^[2]
• dat winstdeling die stijging kan beperken,^[2]
• en dat de afkoopwaarde wordt bepaald op basis van een rekenmethode met aftrek van kosten.^[1]

Als je de vergelijking maakt, helpt het om uit te gaan van dezelfde peildatum (bijvoorbeeld “wat is de afkoopwaarde vandaag”) en om dezelfde definities te hanteren voor waarde en premie.

Gerelateerde uitleg

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over hoe vraag je bevestiging over waarde tegenover premie.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over hoe werkt waarde tegenover premie bij een uitvaartverzekering.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over wat betekent waarde tegenover premie in een bestaande uitvaartpolis.

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 1
2. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
3. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 2
4. a.s.r., Productinformatie uitvaartverzekering, p. 1
5. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 1