Indexatie: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

Bij nieuwe dekking kan indexatie jaarlijks (of soms minder vaak) het verzekerde bedrag en de premie aanpassen op basis van uitvaartkosten en/of een indexcijfer. Die aanpassing kent variaties per polisvorm (bijvoorbeeld diensten versus geld, of koopsom) en heeft ook controlepunten: wat er wijzigt, wanneer het ingaat, hoe je kunt stopzetten en welke gevolgen dat heeft voor toekomstige indexeringen.

Definitie en afbakening

Indexatie is een automatische of periodieke herziening van bedragen in je uitvaartverzekering. In de polisvoorwaarden wordt dit uitgewerkt als een verhoging of verlaging van (reeds) verzekerde bedragen en een bijpassende indexpremie of premiestroom, waarbij de verzekeraar je schriftelijk op de hoogte stelt van de gewijzigde bedragen.

Belangrijk: indexatie gaat over het aanpassen van bedragen en premie binnen de bestaande afspraken. Het is iets anders dan het aanpassen van begunstiging (aan wie uitkering of betaling loopt) of het wijzigen van je uitvaartkeuze. Begunstiging kan tijdens de looptijd worden aangepast; bij overlijden treedt de volgende begunstigde in werking volgens de volgorde op de polis.^[1]

Hoe het werkt

1) Jaarlijks aanpassen op basis van index of uitvaartkosten

Bij Twenthe wordt beschreven dat het verzekerde bedrag en reeds geïndexeerde bedragen jaarlijks (of eens per aantal jaren bij beperkte indexwijzigingen) per 1 januari worden verhoogd of verlaagd volgens het CPI. Onder CPI wordt het door het CBS gepubliceerde prijsindexcijfer verstaan, vergeleken met het voorgaande jaar (of voorgaande jaren).^[2]

Daarnaast wordt bij Twenthe uitgewerkt dat voor bepaalde polissen een andere indexering kan gelden dan CPI, waarbij de indexering wordt bepaald op basis van verwachtingen van toekomstige uitvaartkostenstijgingen en gemiddelde uitvaartkostenstijgingen uit het voorgaande jaar voor het omschreven uitvaartpakket.^[2]

2) Schriftelijke kennisgeving en nieuwe polis

In de voorwaarden staat dat de verzekeringnemer schriftelijk op de hoogte wordt gesteld van een indexering met opgave van gewijzigde verzekerde bedragen en indexpremie.^[2]

Ook bij DELA wordt vermeld dat bij indexerende polissen het verzekerd bedrag en de premie ieder jaar worden aangepast en dat je een nieuwe polis krijgt met de nieuwe premie.^[3]

3) Winstdeling kan invloed hebben op de aanpassing

Bij DELA UitvaartPlan wordt winstdeling gebruikt om de jaarlijkse premiestijging door indexatie zoveel mogelijk te beperken, zodat de verzekering waardevast blijft tegen zo laag mogelijke premie.^[4]

Bij DELA wordt bovendien beschreven dat bij het aanpassen van verzekerd bedrag en premie rekening wordt gehouden met eventuele winstdeling die op dat moment aan de polis wordt toegekend.^[3]

Wat kan verschillen

Hieronder staan de belangrijkste verschillen die je bij nieuwe dekking kunt tegenkomen, afhankelijk van het soort polis en de manier waarop indexatie is ingericht.

Vergelijkcriteria 1: Welke bedragen worden aangepast?

• Bij Twenthe: het verzekerde bedrag en reeds geïndexeerde bedragen worden verhoogd of verlaagd; daarnaast is er een indexpremie tot overlijden verschuldigd.^[2]
• Bij DELA: bij indexerende polissen worden verzekerd bedrag en premie ieder jaar aangepast, met een nieuwe polis.^[3]

Vergelijkcriteria 2: Welke indexmethode wordt gebruikt?

• CPI-indexering (met CBS-CPI definitie) versus een (andere) indexering gebaseerd op verwachtingen van uitvaartkostenstijging.^[2]
• ASR noemt indexering als verhoging en geeft keuze tussen type verhoging via consumentenprijsindex (CPI) of vaste percentages (2 of 3% per jaar).^[5]

Vergelijkcriteria 3: Geld versus diensten en impact van koopsom

• DELA UitvaartPlan in geld: het bedrag wordt hoger door winstdeling en indexering; bij koopsom is indexering niet van toepassing (waardevastheid is dan beperkt).^[4]
• DELA UitvaartPlan in natura/diensten: de verzekering regelt en verzorgt de uitvaart; het plan is winstdelend en de winst wordt gebruikt om premiestijging door indexatie te beperken.^[6]

Overeenkomsten

Ondanks de verschillen geldt in de kern vaak hetzelfde patroon:

1. indexatie is periodiek (vaak jaarlijks) en stuurt op waardebehoud richting uitvaartkosten; 2. je ontvangt bericht/een aangepaste polis; 3. er kunnen extra premielagen of indexgerelateerde componenten spelen.

Dat zie je terug in de combinatie van kennisgevingsplicht en nieuwe polis bij indexerende polissen bij DELA.^[3]

Beperkingen

Let op de volgende beperkingen en aandachtspunten die direct met indexatie samenhangen:

• Niet elke polis indexeert op dezelfde manier: bij DELA kan een koopsom-constructie niet indexeren.^[4]
• Indexering kan ook (voor bepaalde polissen) afwijken van CPI en gebaseerd zijn op uitvaartkostengerelateerde verwachtingen.^[2]
• Er kunnen gevolgen zijn voor toekomstige indexeringen wanneer je stopzet of beëindigt (zie controlepunten hieronder).^[2]

Controlepunten

Gebruik bij nieuwe dekking deze controlepunten om vast te stellen wat er voor jouw situatie geldt, zonder dat dit neerkomt op persoonlijk advies.

1) Staat op je (nieuwe) polis welke indexering geldt?

Check of er sprake is van CPI-indexering of een andere indexmethode. Bij Twenthe wordt dit expliciet als mogelijkheid genoemd.^[2]

2) Wat wijzigt er: verzekerd bedrag, premie, of beide?

• Twenthe: zowel verzekerde bedragen (inclusief reeds geïndexeerde bedragen) als indexpremie tot overlijden.^[2]
• DELA: verzekerd bedrag en premie worden ieder jaar aangepast bij indexerende polissen, met een nieuwe polis.^[3]

Bronnen

1. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 7
2. TWENTHE, Bijzondere voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 2
3. DELA, Algemene voorwaarden, p. 4
4. Productinformatie uitvaartverzekering in geld, p. 1
5. a.s.r., Productinformatie uitvaartverzekering, p. 1
6. Uitvaartverzekering, p. 1